CÁNH KIẾN TRÊN ĐẤT HUỔI LÈNG

       Nghề nuôi thả cánh kiến tại xã Huổi Lèng, huyện Mường Chà đã từng mang lại thu nhập ổn định, là niềm hy vọng lớn của người dân nơi đây. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua do biến động của thị trường tiêu thụ màdiện tích cây cánh kiến bị thu hẹp đáng kể, chỉ còn một số hộ gia đình duy trì nghề nuôi thả cánh kiến, với hy vọng một ngày nào đó, cánh kiến sẽ có đầu ra ổn định.

       Xã Huổi Lèng hiện có diện tích nuôi thả cánh kiến lớn nhất trong huyện Mường Chà. Là vùng có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, để cánh kiến phát triển thuận lợi trên cây cọ khiết, một loại cây chủ để thả cánh kiến. Cây cọ khiết trồng ở đây có nguồn nhựa dồi dào, vì vậy cánh kiến thả ở Huổi Lèng có hình thức bắt mắt, cánh dầy, béo hơn các vùng khác.Cánh kiến - một loại côn trùng có tên là Kerria lacca thuộc bộ ve sầu Homoptera sống quần cư và ký sinh trên 1 số loài cây được gọi là cây chủ. Loại côn trùng này tiết ra nhựa cánh kiến, trong đó nhựa cánh kiến đỏ được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, đánh bóng, đặc biệt là chất phụ gia trong sản xuất bao bì tự hủy, thân thiện với môi trường thay thế cho bao bì polyetylel, một loại rác thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Cây cánh kiến tại bản Trung Dình xã Huổi Lèng

       Vào những năm 1974 - 1980, xã Huổi Lèng được xem là vùng trọng điểm nuôi thả cánh kiến. Nhưng sau khi Lâm trường Đặc sản Lai Châu giải thể, thị trường đầu ra không ổn định, diện tích cây cánh kiến trên địa bàn xã bị giảm đáng kể. Nhiều diện tích cây cánh kiến bị chặt, phá để làm củi, lấy gỗ hoặc chuyển sang trồng các loại cây khác. Hiện nay, toàn xã còn 350ha diện tích cây cánh kiến, tập trung chủ yếu ở 3 bản: Huổi Toóng 1, Huổi Toóng 2 và bản Trung Dình.

          So với các loại cây trồng như: ngô, sắn thì cây cánh kiến có giá trị kinh tế cao hơn và là loại cây dễ trồng, tốn ít kinh phí và công chăm sóc, có thể trồng thành rừng phòng hộ hoặc rừng sản xuất. Mỗi hecta có thể trồng tới 400 cây. Khi cây trưởng thành, mỗi năm chỉ cần thả cây giống và phát quang dây leo một lần và đến mùa là được thu hoạch. Nếu chăm sóc tốt và thời tiết thuận lợi thì mỗi cây cọ khiết thu được 12 -15kg sản phẩm cánh kiến tươi, cây to có thể thu được 30 - 40kg. Khoảng 5 năm trước giá sản phẩm cánh kiến bất ngờ tăng cao, từ 100.000 - 120.000 đồng/kg cánh kiến tươi, 200.000 - 250.000 đồng/kg khô.

Cánh kiến khô của gia đình ông Hạng Giàng Của xã Huổi Lèng

        Tuy nhiên, từ năm 2013 đến nay, giá cánh kiến chững dần bởi hầu như các đầu mối thu mua trước đây không còn mua ồ ạt, nhiều hộ dân trong xã thu gom cánh kiến với số lượng lớn cũng lao đao vì không bán được. Ông Nguyễn Hữu Thụy, ở bản Trung Dình, xã Huổi Lèng những năm trước thường xuyên thu mua cánh kiến để bán cho tư thương với số lượng lớn. Nhưng hiện tại số lượng cánh kiến ông mua gom đã lên đến 10 tấn mà chưa bán được do giá cánh kiến xuống quá thấp; hiện giá cánh kiến tươi chỉ còn 30.000 – 40.000 đồng/kg, giá cánh kiến khô giao động ở mức 50.000 – 70.000 đồng/kg.

         Nuôi thả cánh kiến đỏ đã mang lại nguồn thu nhập lớn cho nhiều hộ gia đình trên địa bàn xã Huổi Lèng, là loại cây dễ nhân giống, dễ trồng kể cả ở những khu vực có độ dốc cao lại không tốn nhiều công chăm sóc, đồng thời có thể trồng tập trung thành rừng phòng hộ, hoặc rừng sản xuất trên đất nương rẫy. Một bộ phận người dân Huổi Lèng nhận thấy sản phẩm cánh kiến có giá trị cao nên đã tự mua cây giống về trồng và trở lại với nghề nuôi thả cánh kiến. Đây là tín hiệu mừng vì bà con đã biết chuyển đổi cơ cấu sản xuất, bỏ cây có giá trị thấp để trồng cây giá trị kinh tế cao. Nhưng kèm theo đó là nỗi lo lắng của người dân bởi nếu các cơ quan chức năng không có chính sách hợp lý để ổn định đầu ra cho sản phẩm cánh kiến khi diện tích cây cánh kiến trên địa bàn xã Huổi Lèng mở rộng, sản phẩm thu hoạch được nhiều thì sẽ khó tránh khỏi tình trạng "được mùa mất giá".

        Nghề nuôi thả cánh kiến đã tồn tại nhiều thập kỷ trên đất Huổi Lèng và đã đóng góp đắc lực trong công cuộc phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, thân thiện với môi trường, lại là cây mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân nơi đây. Tuy nhiên, nghề nuôi thả cánh kiến cũng như nhiều cây trồng khác vẫn phụ thuộc bấp bênh vào thị trường tiêu thụ. Do đó, giải quyết ổn định “đầu ra” mới là giải pháp hữu hiệu để phát triển nghề nuôi thả cánh kiến, với hy vọng một ngày nào đó cây cánh kiến sẽ lấy lại vị thế trên đất Huổi Lèng và nhân rộng ra các xã trong huyện Mường Chà.

 

Bài, ảnh: Quỳnh Anh

 


Tin liên quan
Thu nhập bình quân đầu người huyện Mường Chà tăng trung bình gần 1,5 triệu đồng/năm.
Mường Chà tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng những tháng cuối năm
Quy định tăng mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2017
Sử dụng bản sao chứng thực Giấy đăng ký phương tiện giao thông khi tham gia giao thôn g trong trường hợp thế chấp phương tiện giao thông
<<1 2 3 4 5 6 7